Zrewidowana dyrektywa EPBD (UE 2024/1275) określa wymagania mające na celu poprawę efektywności energetycznej budynków oraz ograniczenie zużycia energii. Jednym z jej istotnych elementów jest obowiązek wyposażania określonych kategorii budynków niemieszkalnych w automatyczne systemy sterowania oświetleniem, tam, gdzie jest to technicznie i ekonomicznie wykonalne.
Zgodnie z art. 13 ust. 12 dyrektywy wymagania te mają zostać spełnione:
-
do 31 grudnia 2027 r. – w budynkach, w których znamionowa moc użyteczna określonych systemów ogrzewania, klimatyzacji lub systemów połączonych przekracza 290 kW;
-
do 31 grudnia 2029 r. – w budynkach, w których moc ta przekracza 70 kW.
Systemy sterowania oświetleniem powinny być odpowiednio podzielone na strefy oraz umożliwiać wykrywanie obecności użytkowników.
Pomimo upływu terminu zasadniczej transpozycji dyrektywy, przypadającego na 29 maja 2026 r., w Polsce nadal brakuje wystarczająco precyzyjnych informacji dotyczących sposobu i harmonogramu wdrożenia tych wymagań do przepisów techniczno-budowlanych.
W skierowanym do Ministerstwa piśmie ZPSO „Pol-Lighting” podkreśla, że brak jednoznacznych przepisów może mieć istotne konsekwencje dla inwestorów, projektantów, wykonawców oraz producentów rozwiązań oświetleniowych.
Proces projektowania i realizacji budynków jest wieloletni, a decyzje dotyczące instalacji oświetleniowych i systemów sterowania podejmowane są już na wczesnych etapach inwestycji.
W rezultacie opóźnienia legislacyjne mogą prowadzić do sytuacji, w której nowo powstające budynki biurowe, handlowe, edukacyjne, przemysłowe czy obiekty użyteczności publicznej będą wymagały dodatkowych nakładów finansowych w celu dostosowania ich do obowiązujących wymagań.
Związek wskazuje również, że nowoczesne systemy sterowania oświetleniem są rozwiązaniami sprawdzonymi i powszechnie dostępnymi. Pozwalają dostosowywać natężenie światła do obecności użytkowników, dostępności światła dziennego oraz rzeczywistych potrzeb wynikających ze sposobu użytkowania pomieszczeń. Ich zastosowanie przyczynia się do ograniczenia zużycia energii elektrycznej, obniżenia kosztów eksploatacyjnych oraz poprawy komfortu użytkowników.
W wystąpieniu do Ministerstwa Rozwoju i Technologii ZPSO „Pol-Lighting” przedstawił pięć kluczowych postulatów:
-
Jednoznaczne określenie sposobu wdrożenia art. 13 ust. 12 dyrektywy EPBD do polskiego porządku prawnego, w tym wskazanie odpowiednich aktów prawnych.
-
Wprowadzenie precyzyjnych wymagań techniczno-budowlanych dotyczących automatycznych systemów sterowania oświetleniem w budynkach niemieszkalnych, z uwzględnieniem terminów i warunków określonych w dyrektywie.
-
Przedstawienie harmonogramu prac legislacyjnych, obejmującego publikację projektów przepisów, konsultacje publiczne oraz terminy wejścia w życie nowych regulacji.
-
Zapewnienie spójności przepisów z Krajowym Planem Renowacji Budynków, tak aby modernizacja systemów oświetleniowych i ich sterowania stanowiła integralny element poprawy efektywności energetycznej.
-
Włączenie przedstawicieli branży oświetleniowej w proces konsultacji, umożliwiające uwzględnienie aktualnych możliwości technologicznych oraz praktycznych uwarunkowań projektowania i eksploatacji budynków.
ZPSO „Pol-Lighting” podkreśla, że celem wystąpienia nie jest wprowadzanie dodatkowych obciążeń regulacyjnych, lecz zapewnienie przejrzystego, terminowego i zgodnego z dyrektywą wdrożenia wymagań, które pozwolą efektywniej gospodarować energią.
Związek deklaruje gotowość do merytorycznej współpracy z Ministerstwem Rozwoju i Technologii, w tym udziału w konsultacjach oraz przedstawienia propozycji konkretnych zapisów technicznych dotyczących automatycznych systemów sterowania oświetleniem.
Jednocześnie organizacja zwróciła się do Ministerstwa o przedstawienie stanowiska w sprawie planowanego sposobu i terminu wdrożenia odpowiednich przepisów.
Pełna treść pisma ZPSO „Pol-Lighting” do Ministerstwa Rozwoju i Technologii z 26 października 2026 r. dostępna jest poniżej.
[Dokument do pobrania – pismo ZPSO „Pol-Lighting” w sprawie wdrażania dyrektywy EPBD]
